Γεννημένοι στην «εποχή των καλικάντζαρων»

Η χριστουγεννιάτικη παροιμία του τίτλου αναφέρεται σε ανθρώπους άτολμους και ευθυνόφοβους, οποιαδήποτε ομοιότητα με τη σημερινή εποχή είναι σαφώς συμπτωματική. Τα τραγοπόδαρα δαιμόνια που η λαϊκή δοξασία θέλει να εμφανίζονται την παραμονή των Χριστουγέννων και να μένουν στη γη μέχρι τα Θεοφάνεια, αποτελούν τα πιο απεχθή όντα της παράδοσής μας.

καλικάντζαροι

Οι καλικάντζαροι είναι ξωτικά δύσμορφα, με κόκκινα μάτια και γεμάτοι τρίχες, ψηλόλιγνοι και κακοφτιαγμένοι, με πόδια τράγου ή πιθήκου. Η προέλευσή τους χάνεται στην αρχαία Ελλάδα και την Αίγυπτο ενώ για τ’ όνομά τους υπάρχουν αρκετές θεωρίες, όπως από τη λέξη «κάνθαρος» ή από τουρκική ή λατινική ρίζα.

Γι’ αυτό και ο κακομούτσουνος και αστείος καλικάντζαρος κρατά μια καλή θέση ανάμεσα στις χριστουγεννιάτικες στολές μικρών και μεγάλων

Όλο το χρόνο οι καλικάντζαροι είναι απασχολημένοι να πριονίζουν το «δέντρο της Γης», κρυμμένοι στα έγκατά της, αλλά επειδή είναι πολύ φοβιτσιάρηδες, λίγο πριν τελειώσουν τη δουλειά τους βγαίνουν στην επιφάνεια για να μην τους πλακώσει. Είναι τόσο τσαπατσούληδες και άκομψοι που ξεχνούν τη μοναδική τους αποστολή και περιφέρονται όλο το Δωδεκαήμερο κάνοντας σκανταλιές, φέρνοντας μπελάδες στους ανθρώπους με κάθε τρόπο και μαγαρίζοντας τα φαγητά και τα γλυκά των σπιτικών. Φεύγουν κακήν κακώς με το άγιασμα των νερών καθώς μέχρι τότε τα νερά είναι αβάφτιστα, όπως και ο Χριστός, κι έτσι μπορούν να δρουν ανενόχλητοι.

καλικαντζαροι και ζωτικα καλικαντζαρακιαΠαρόλη την ασχήμια και τα κουσούρια τους, δεν είναι ικανοί να προκαλέσουν κακό στους ανθρώπους. Γι’ αυτό και ο κακομούτσουνος και αστείος καλικάντζαρος κρατά μια καλή θέση ανάμεσα στις χριστουγεννιάτικες στολές μικρών και μεγάλων, δίνοντάς τους την ελευθερία να πειράζουν τον κόσμο με τις αθώες ανοησίες των ημερών.

Οι νοικοκυρές τούς «καίνε», κατά το έθιμο, με καυτό λάδι από τις τηγανίτες, καθώς οι καλικάντζαροι απλώνουν τα μακριά τους χέρια από τις καμινάδες μέχρι το τηγάνι. Όλα τα σπίτια κρύβουν το χοιρινό κρέας, που είναι το αγαπημένο φαγητό των καλικάντζαρων ή το σκεπάζουν με ξερά σπαράγγια γιατί, όταν τα σπαράγγια μαραθούν, γίνονται σκληρά σαν αγκάθινο πλέγμα. Όταν οι καλικάντζαροι βρουν τα σπασμένα πήλινα τσουκάλια, που αφήνουν οι γυναίκες στα τζάκια, κάθονται και τα μετρούν αλλά μέχρι να τα καταφέρουν έχει ξημερώσει και πρέπει να κρυφτούν. Κάπως έτσι η εποχή των καλικάντζαρων περνά, τα νερά αγιάζονται κι όλα επανέρχονται στην τάξη.


Home Page